Een tijdje geleden was iemand in mijn omgeving ernstig ziek. Die persoon kwam terug van het ziekenhuis met een verhaal over de terugkoppeling van de arts. Ik luisterde. En terwijl ik luisterde, had ik vragen. Dingen die niet klopten. Open eindjes. Onduidelijkheden. Maar ik hield me in.

Niet omdat ik twijfelde aan wat die persoon me vertelde. Maar omdat ik me ongemakkelijk voelde. Mijn vragen waren voor mij heel logisch. Maar de ander had er geen antwoord op. Later belde ik een vriendin die verpleegkundige is. Ik legde de situatie uit en vroeg of zij kon meedenken. Weet je wat ze zei? “Mensen denken niet zo ver door als jij. En daarmee maak je hen onrustig. Dus hou maar gewoon je mond.”

Ik voelde me op mijn vingers getikt. Alsof ik iets verkeerds had gedaan. Alsof mijn vragen het probleem waren. Maar een paar weken later kwamen precies die vragen. Bij de persoon zelf. En de afspraak met de arts was pas over twee weken. Toen dacht ik: zie je wel. Ik was niet gek. Mijn vragen waren niet het probleem. Mijn vragen waren de oplossing.

Herken je dit?

Je kunt ook de podcast luisteren over dit onderwerp: #146: “Je stelt te veel vragen op je werk (en andere leugens die je bent gaan geloven)”

Misschien heb jij ook wel eens gehoord:

“Je maakt het te ingewikkeld.”
“Je denkt te veel na.”
“Kun je niet gewoon doen wat ik vraag?”
“Zo is het nou eenmaal.”

Op je werk. Thuis. In je vriendenkring. Ergens heb je geleerd dat je vragen lastig zijn. Dat je nieuwsgierigheid een probleem is. Dat je beter je mond kunt houden. En op een gegeven moment ga je dat geloven. Het gevolg is dat je vastloopt in je werk.

Jouw vragen zijn geen probleem

Maar hier is de waarheid: jouw vragen zijn geen probleem. Jouw vragen zijn je kracht. Dat jij doorvraagt waar anderen stoppen, dat is niet gek. Dat is van superveel waarde, want daarmee voorkom je dat dingen misgaan. Daarmee voorkom je dat er te impulsief gehandeld wordt. Daarmee zie je de gevolgen die anderen niet zien. Het probleem is niet jouw nieuwsgierigheid. Het probleem is dat sommige mensen daar niet mee kunnen omgaan. Sommige omgevingen zijn er niet klaar voor. Sommige leidinggevenden voelen zich bedreigd. Sommige collega’s denken dat je op hun plek wil gaan zitten. Maar dat is niet waarom je het doet. Jij wil gewoon sneller naar duidelijkheid. Naar de kern. Naar de oplossing. Dat zegt iets over hen. Niet over jou.

Waar dit vandaan komt

Als je terugdenkt, wanneer heb je voor het eerst gehoord dat je te veel vragen stelde? Was er een ouder die dat zei? Een docent? Een leidinggevende in je eerste baan? Veel mensen die ik begeleid herkennen dat ze al jong te horen kregen dat ze moesten kalmeren. Dat de rem erop moest. Dat ze niet op de zaken vooruit moesten lopen. En als je dat maar vaak genoeg hoort, ga je je aanpassen. Want je wil erbij horen. Je wil niet de vreemde eend zijn. Maar ergens kom je op een punt dat je denkt: “Dit kost me zoveel energie. Ik wil me niet meer aanpassen. Ik wil terug naar de persoon die ik ben.”

De vraag die je jezelf mag stellen

De vraag is niet: moet jij stoppen met vragen stellen? De vraag is: zit jij op een plek waar jouw vragen gewaardeerd worden? Waar ze welkom zijn? Want er zijn plekken waar mensen juist blij zijn met jouw manier van denken. Waar ze zeggen: “O, goede vraag.” Waar ze om jouw advies vragen. Die plekken bestaan. En als je die gaat zien, dan voel je ook het verschil. Dan geeft het je energie in plaats van dat het energie kost.

Wat kun je hiermee?

Hier zijn drie dingen die je kunt doen:

1. Kijk waar dit begon
Wanneer heb je voor het eerst gehoord dat je te veel vragen stelde? Of te kritisch was? Probeer dat moment te vinden. Dat helpt je snappen waarom je nu nog steeds de rem erop gooit.

2. Kijk naar de afgelopen week
Zijn er momenten geweest dat je je vragen inslikte? Dat je dacht: ik hou mijn mond maar, anders vinden ze me lastig. Wat had je eigenlijk willen vragen?

3. Zoek de plekken waar het wel wordt gewaardeerd
Bij welke mensen in jouw omgeving worden je vragen wel gewaardeerd? Wanneer wordt er niet gezucht als je doorvraagt? Wanneer wordt er juist om jouw advies gevraagd? Die momenten en die mensen, daar zit de sleutel. Als je die gaat zien, weet je ook wat je zoekt.

Als je dit herkent

In mijn Carrière Kompas Traject zie ik dit patroon keer op keer. Mensen die hun nieuwsgierigheid hebben gedimd. Die hun grootste kracht hebben afgeremd tot iets waarvoor ze zich schamen. En dan zeg ik: “Ho, stop, wacht even. Dit is niet jouw probleem. Jouw probleem is dat je niet op de plek zit waar je past.” Je mag afleren wat je jarenlang hebt geleerd. Je mag terug naar je voorkeursgedrag. Je mag weer de vragen stellen die je wilt stellen. En als de omgeving dat niet waardeert? Dan zit je in de verkeerde omgeving.

Het leven is te kort

Want ik weet zeker: die vragen van jou, jouw nieuwsgierigheid, dat doordenken, dat grotere geheel zien, die mogelijke valkuilen zien, dat is geen zwakte. Dat is geen “te veel”. Dat is precies wat deze wereld nodig heeft. En er zijn maar weinig mensen die dat kunnen. Misschien één op de tien. Als jij daar een van bent, is het zonde als je daar niks mee doet. Is het zonde als jij je energie verspilt daar waar het niet gewaardeerd wordt. Het leven is te kort om werk te doen dat niet bij je past.

Veelgestelde vragen

Waarom word ik gezien als iemand die te veel vragen stelt?
Jij denkt verder door dan de meeste mensen. Wat voor jou een logische vraag is, is voor anderen al drie stappen verder dan waar zij zijn. Dat kan ongemakkelijk voelen voor hen. Maar dat betekent niet dat jouw vragen verkeerd zijn.

Is het slecht om kritisch te zijn op werk?
Nee. Kritisch denken is waardevol. Het voorkomt fouten, ziet risico’s, en leidt tot betere beslissingen. Het probleem ontstaat pas als je omgeving daar niet mee kan omgaan. Dan is de omgeving het probleem, niet jouw kritische blik.

Hoe ga ik om met collega’s die mijn vragen niet waarderen?
Kijk eerst of je de vragen anders kunt stellen. Soms helpt het om je vraag te framen als check: “Ik wil even checken of ik het goed begrijp…” Maar als je merkt dat je jezelf steeds moet aanpassen, vraag je dan af of dit de juiste plek voor je is.

Hoe weet ik of mijn baan wel bij me past?
Kijk naar je energie. Kost je werk meer energie dan het geeft? Moet je jezelf steeds aanpassen om geaccepteerd te worden? Worden je sterke kanten gezien als probleem? Dan is dat een signaal dat de match niet goed is.

Kan ik mijn nieuwsgierigheid inzetten als kracht?
Absoluut. Nieuwsgierigheid is een talent. Het helpt bij probleemoplossing, innovatie, en het voorkomen van fouten. De kunst is om een omgeving te vinden waar dat gewaardeerd wordt. En om zelf te gaan zien dat dit je kracht is, niet je zwakte.

Podcast en verwijzingen

Luister de podcast over dit onderwerp:

Ik heb een podcastaflevering opgenomen waarin ik mijn eigen verhaal deel over “te veel vragen stellen”. Inclusief wat er gebeurde toen ik mijn mond híeld en wat dat me leerde. → Luister aflevering #146: “Je stelt te veel vragen op je werk (en andere leugens die je bent gaan geloven)”

Gratis e-book:

Download mijn gratis e-book “7 Valkuilen die je Grootste Talenten blijken te zijn”. Al meer dan 2.300 mensen gingen je voor. → DOWNLOAD EBOOK

Gratis kennismakingsgesprek:

Herken je dit en wil je ontdekken hoe jij weer jezelf kunt zijn op je werk? Plan een gratis gesprek in. → GRATIS GESPREK