Ik zit vast in mijn werk: 6 signalen en wat je eraan doet

Kort gezegd: vastlopen in je werk betekent dat je je werk goed doet, maar dat het je niet meer de voldoening en energie geeft die je zou willen, en dat je geen uitweg ziet. Er is niets kapot, en juist daarom is het lastig uit te leggen aan iemand anders. Hieronder lees je aan welke zes signalen je het herkent, waarom mensen er vaak jaren in blijven zitten, en wat een verstandige eerste stap is.

Wat betekent het als je vastloopt in je werk?

Het is iets anders dan ongelukkig zijn. De meeste mensen die vastlopen doen hun werk goed. Ze leveren op tijd op, ze krijgen goede beoordelingen, en ze horen dingen als “fijn dat jij zo flexibel bent” en “met jou loopt het altijd soepel”.

Wat er wel gebeurt, zie je aan je maandagochtend. Je loopt naar binnen en je weet al welke vragen er in het overleg gaan komen en wie ze gaat stellen. Je weet welk deel van het plan niemand heeft doordacht. Je weet ook dat je het waarschijnlijk niet gaat zeggen. Dat is elke week zo, en het is al een tijd elke week zo.

Er hoeft niets kapot te zijn voordat dit gaat knagen. Geen ruzie, geen reorganisatie, geen leidinggevende die je het leven zuur maakt. Je bent goed in dit werk, maar het geeft je niet meer de voldoening en energie die je zou willen. En je ziet geen uitweg. Dat laatste weegt meestal het zwaarst.

Hoe herken je dat je vastzit in je werk?

De mensen die bij mij aan tafel zitten, herkennen bijna altijd een paar van deze dingen.

Je bent om negen uur ’s avonds op. Je hebt die dag vier overleggen gehad, één keer een collega gerustgesteld en drie keer je mond gehouden over iets waar je het niet mee eens was. Er is niks gebeurd, en toch lig je op de bank.
Je rekent in blokken tot het volgende moment. Nog acht dagen tot je vrij bent. Nog twee overleggen en dan is deze week voorbij. Je merkt dat je dat doet en je vindt het zelf ook geen prettige gedachte.
Je houdt je kritische vraag in. Je ziet in een presentatie dat de afdeling die het moet uitvoeren nergens genoemd wordt. Je zegt niks, want vorige keer werd je te kritisch genoemd en daar heb je twee weken over nagedacht. Daarover gaat je leidinggevende vindt je te kritisch: ligt dat aan jou.
Je typt af en toe een functietitel in bij vacatures. Niet om te solliciteren. Je scrolt vijf minuten, leest twee omschrijvingen, sluit het tabblad en gaat weer verder met je werk.
Een collega vertelt dat ze iets anders gaat doen. Je feliciteert haar en je meent het. En op de terugweg naar je bureau voel je iets steken waar je liever niet lang bij stilstaat.
Je kunt het thuis niet uitleggen. Je partner vraagt hoe je dag was en je hoort jezelf zeggen: mwah, gewoon. Want wat moet je zeggen? Er is niets misgegaan.

Herken je er drie of meer, dan zit je hier waarschijnlijk al langer in dan je zelf denkt. Lost een vakantie het bij jou ook niet meer op, lees dan weer aan het werk na je vakantie, en binnen drie dagen ben je weer leeg.

Waarom duurt het zo lang voordat je er iets aan doet?

Omdat je van buitenaf niets kunt aanwijzen. Als je er thuis of bij vrienden over begint, krijg je te horen: “maar je hebt toch een prima baan?” Daar heb je geen weerwoord op, want dat klopt. En dan zeg je: laat maar, het is ook niks.

Er speelt nog iets mee dat zwaarder weegt dan mensen denken. Hier ben jij degene die weet hoe het werkt. Je weet wie je moet hebben, welke route iets moet lopen, en waar het altijd misgaat. Ergens anders ben je een half jaar lang de nieuwe die alles moet vragen. Dat is een echte prijs, en die betaal je niet zolang je nog geen alternatief hebt.

En dat is meestal de kern: je hebt een gevoel en verder niets. Je weet niet wat je dan wel wilt. Voor een gevoel zeg je geen baan op, dus je blijft, en dan is het weer maandag.

Dit is trouwens geen vrouwenverhaal. Ik spreek net zoveel mannen die hetzelfde meemaken, en die er nog minder makkelijk over beginnen omdat ze het idee hebben dat ze niet mogen klagen.

Is het deze werkplek, of is het het soort werk dat je doet?

Dit is de vraag die het verschil maakt, want er hangen twee heel verschillende oplossingen aan. De ene is een andere plek zoeken, de andere is ander werk gaan doen.

Doe deze test. Stel je voor dat je over drie maanden precies dit werk doet bij een ander bedrijf. Andere collega’s, andere leidinggevende, ander pand. Zit je daar op je plek? Dan gaat het over deze werkplek en kun je gewoon iets anders zoeken.

Voelt het bij die gedachte hetzelfde, dan gaat het over de inhoud van je werk. En dan levert een nieuwe werkgever je een half jaar rust op en daarna hetzelfde gevoel. Dat is precies wat er gebeurt bij mensen die elke twee of drie jaar iets nieuws beginnen en steeds op hetzelfde punt uitkomen. Daarover schreef ik in snel uitgekeken op je werk, ben je dan een job hopper?

Wil je hier liever naar luisteren, dan gaan twee afleveringen van mijn podcast hierover: #40 Waarom je huidige baan niet past en #31 Hoe weet je of je huidige baan bij je past.

Wat doe je als je vastloopt in je werk?

Niet meteen ontslag nemen. Dat is de eerste neiging en het is bijna altijd de duurste. Wie vertrekt zonder te weten waar het aan lag, kiest de volgende baan met precies dezelfde bril op als de vorige.

Wat wel werkt:

Houd twee weken bij wanneer het schuurt. Zet in je agenda per dag één regel: welk moment, welke taak, welk overleg. Na twee weken zie je dezelfde soort momenten terugkomen, en dat is waar je het gesprek over gaat voeren.
Kijk naar wat je uit jezelf doet. Je kunt tien dingen goed. Bij drie daarvan begin je uit jezelf, de andere zeven doe je omdat iemand het vroeg. Dat verschil breng ik in kaart met de Talent Motivatie Analyse.
Leg het voor aan iemand die er niks aan heeft. Je partner en je collega’s hebben belang bij jouw antwoord, hoe lief ze ook zijn. Iemand van buiten zegt gewoon wat hij ziet.
Zet een datum in je agenda. Bijvoorbeeld: op 1 december weet ik wat ik ga doen. Zonder datum blijf je erover nadenken, en nadenken voelt alsof je bezig bent terwijl er niets verandert.

De mensen die met mij werken zijn niet iemand die afwacht tot het vanzelf overgaat. Ze zijn iemand die op een gegeven moment besluit dat het genoeg is geweest, en die wil weten waar ze naartoe gaan voordat ze iets opzegt.

Veelgestelde vragen over vastlopen in je werk

Is vastlopen in je werk hetzelfde als een burn-out?

Nee. Bij een burn-out kun je niet meer, ook al zou je willen. Bij vastlopen kun je nog prima, je bent er alleen met je hoofd allang niet meer bij. Het gaat er wel vaak aan vooraf, omdat jarenlang je mond houden ergens op uitkomt. Twijfel je of het bij jou meer is dan dit, bespreek het dan met je huisarts. Over het verschil tussen die twee gaat aflevering #37 van mijn podcast, Burn-out of juist bore-out door je werk.

Hoe lang duurt het voordat ik hier uit ben?

Dat hangt af van je startpunt. Weet je al waar je naartoe wilt en gaat het alleen om de stap zetten, dan ben je er in weken. Weet je het niet, dan kost het uitzoeken twee tot drie maanden. De mensen die ik begeleid weten na een paar gesprekken meestal welke richting het wordt. De rest van de tijd gaat op aan regelen.

Ik zit vast in mijn werk, maar ik weet niet wat ik anders wil. Waar begin ik?

Bij wat er nu gebeurt. Bijna iedereen wil meteen antwoord op de vraag wat het dan wel moet worden, en dat antwoord komt niet zolang je niet scherp hebt waar je in dit werk elke week op stukloopt. Begin dus bij die twee weken bijhouden.

Kan ik dit oplossen zonder van baan te veranderen?

Soms wel. Andere taken, een andere rol of een ander team is voor sommige mensen genoeg. Dat is het uitzoeken waard voordat je opzegt, want opnieuw beginnen kost meer dan je van tevoren inschat.

Wil je weten of het aan deze werkplek ligt of aan het soort werk?

Plan een gratis gesprek van drie kwartier. In drie kwartier hebben we scherp of het aan deze werkplek ligt of aan het soort werk dat je doet, en wat een verstandige eerste stap is. Je zit daarna nergens aan vast.

Wil je eerst zelf lezen, download dan het gratis e-book 7 valkuilen die je grootste talenten blijken te zijn. Daarin lees je waarom de eigenschappen die je nu tegenhouden vaak precies je sterkste kanten zijn.