Loopbaantraject gehad en nog steeds vast? Dit mist er

Kort gezegd: je hebt al een loopbaantraject gehad, of een test, of een outplacement, en je zit nog steeds op dezelfde stoel. Dat komt zelden doordat je niet je best hebt gedaan. Het komt doordat zo’n traject stopt bij je lijstje met talenten, en het echte obstakel pas opduikt op het moment dat je een echte vacature voor je neus hebt. Hieronder lees je wat er dan gebeurt, en wat je eraan doet.

Liever luisteren? Dit artikel komt uit aflevering #136 van mijn podcast.

Je hebt de lijstjes al

Je hebt waarschijnlijk een test gedaan. Misschien wel een goede, waarvan je dacht: “Dit klopt aardig.” Je hebt op papier staan waar je sterk in bent, waar je valkuilen zitten en wat voor type je bent.

Je hebt ook met mensen om je heen gepraat. Die komen met goedbedoeld advies. “Jij moet echt iets met organiseren doen.” “Waarom ben je eigenlijk gestopt met je eigen bedrijf, dat liep toch goed?” “Ga voor jezelf beginnen.” Allemaal aardig gemeend, en je bent er niets mee opgeschoten.

En je hebt naar vacatures gekeken. Daar loop je vast op iets heel praktisch: je weet niet op welke titel je moet zoeken. En als je er eentje openklikt, word je nergens enthousiast van. Bij vacatures is dat overigens logisch. Het zijn oerwouden van beschrijvingen waar elk greintje geestdrift uit is weggeschreven.

Dus je hebt informatie. Wat je niet hebt, is een besluit.

Wat je niet wilt, is het makkelijke deel

Bijna iedereen zegt hetzelfde tegen me: “Ik weet wel wat ik niet meer wil, maar niet wat ik wél wil.”

Dat eerste deel is minder erg dan het lijkt, want dat kun je omdraaien. Geen onregelmatige diensten meer betekent dat je vaste werktijden wilt. Niet meer al die administratie betekent dat je niet alles hoeft vast te leggen. Niet meer die klanten die alleen bellen als er iets mis is betekent dat je mensen wilt spreken die blij zijn dat je er bent.

Zie je hoe snel dat gaat? En toch zit daar het antwoord niet. Als het zo simpel was, had iedereen allang werk waar hij blij van werd, en zat er op zondagavond niemand met een knoop in zijn maag omdat hij de volgende ochtend weer moet.

Herken je dat rondjes draaien? Lees dan ook waaraan je merkt dat je vastzit in je werk.

Waar het echt misgaat

Het loopt pas echt vast op het moment dat er een echte vacature voor je neus ligt, met een salaris, een plek en een aantal uren erbij.

Zolang we het over jou hebben, voelt alles veilig. Wie ben ik, wat kan ik goed, in wat voor omgeving kom ik het beste tot mijn recht. Daar kun je uren over praten zonder dat er iets verandert. Je hoeft geen gesprek aan te vragen, geen brief te schrijven en aan niemand iets te vertellen.

En dan leggen we de werkelijkheid ernaast. We kijken naar een functie die bij dat profiel hoort. En op dat moment komen de maren.

“Ja, maar dan moet ik voor mezelf beginnen, en dan is er niemand die het overneemt als ik ziek ben.”
“Ja, maar wat als ik daar collega’s krijg die niet deugen?”
“Ja, maar daar verdien ik waarschijnlijk minder, en dat kan ik me niet permitteren.”
“Ja, maar dan moet ik nog een opleiding doen, en ik ben 49.”
“Ja, maar ik heb een burn-out gehad, en straks werk ik me weer over de kop, want ik kan geen nee zeggen.”

En dan gebeurt er dit: je legt de functie weg, je zoekt hem niet op en je belt niemand die dat werk doet. De baan is niet het probleem. Het probleem is een zin die je al jaren over jezelf vertelt, en die klinkt inmiddels als een feit.

Je hoofd helpt daar hard aan mee. Je hoofd houdt je namelijk liever veilig dan gelukkig. Zolang jij niet in woorden hebt staan wat je wilt, verzint je hoofd moeiteloos redenen om vooral niets te doen.

De vrouw die professional organizer wilde worden

In een eerste gesprek vraag ik altijd of iemand stiekem al ergens aan denkt. Meestal is dat zo.

Bij een klant was dat professional organizer. Mensen helpen om orde te krijgen in hun huis en in hun papierwinkel. Ik vroeg waarom ze dat dan niet deed. Antwoord: “Ik weet niet of dat wel bij me past.”

We hebben daarna weken aan haar profiel gewerkt. Halverwege zei ik: “Ik hoor je niet meer over die organizer.” Ze vroeg wat ik bedoelde, alsof ze het zelf vergeten was. En toen ik het herhaalde, kwam meteen: “Ja, maar dan moet ik voor mezelf beginnen.”

Ik heb toen gezegd dat we nog helemaal niet gingen kijken of het kon. Eerst wilde ik weten of het bij haar hoorde. Want als je meteen begint met afschieten, kun je bij elke baan wel een reden vinden waarom het niks wordt.

Ze ging het naast haar profiel leggen, en ik zag haar ogen groter worden. Ze zei: “Hier klopt het, en hier, en hier ook, want dit kan ik goed en hier word ik vrolijk van, en bij mensen binnenkijken vind ik ook nog eens interessant.”

Die overtuiging kwam daarna nog een paar keer terug. “Dan moet ik altijd alleen werken,” zei ze, “en dan heb ik geen vast inkomen meer.” Ik ben zelf ook zelfstandig, dus ik kon haar vertellen dat ik mijn eigen collega’s uitkies in plaats van af te wachten wie er naast me komt zitten, en dat er voor dat inkomen ook manieren zijn. Ik heb haar niet overtuigd. Ik heb haar laten uitzoeken of haar eigen zin wel klopte.

Waarom je dit zelf niet ziet

Je kunt hier maanden over nadenken en aan het eind van die maanden sta je nog precies waar je stond. Dat komt niet doordat je te weinig nadenkt. Het komt doordat niemand je op dat moment vraagt waar die ene zin ineens vandaan komt.

Je hebt blinde vlekken, en een blinde vlek is nu eenmaal iets wat je zelf niet ziet, anders heette hij anders. Je doet jezelf tekort op precies de punten waar je het sterkst bent, want dat gaat je makkelijk af en dus telt het voor jou niet mee. Lees ook waarom je jezelf minder goed kent dan je denkt.

En je blijft in hetzelfde rondje lopen tot het moment dat iemand hardop zegt: “Wacht even, waar komt die zin nu ineens vandaan? Daar hebben we het de afgelopen weken niet over gehad.” Op zo’n moment hoor ik vaak: “Je hebt gelijk, dit is een oud verhaal.”

Dit is trouwens geen vrouwenverhaal. Ik spreek net zoveel mannen die hier zitten, en die er nog minder makkelijk over beginnen.

Wat je eraan doet

Schrijf op waar je stiekem al aan denkt. Iedereen heeft zoiets, ook jij. Het is die ene gedachte die je nooit hardop zegt omdat hij te gek klinkt. Zet hem op papier, zonder er meteen iets van te vinden.
Schrijf de zin op die er meteen achteraan komt. Dan moet ik, dan kan ik niet, dan ben ik te. Die zin is belangrijker dan het idee zelf, want daar loopt het elke keer op vast.
Toets die zin bij drie mensen die het echt doen. Niet bij je partner en niet bij een collega, maar bij iemand die dat werk daadwerkelijk heeft. Vraag wat iemand verdient, hoe de week eruitziet en wat er tegenvalt. Meestal blijkt je zin half te kloppen, en dat halve deel is te regelen.
Beoordeel het idee pas daarna. Eerst uitzoeken of het bij je hoort, dan pas of het haalbaar is. Doe je het andersom, dan sneuvelt elk idee binnen twee minuten.

Wil je hier zelf mee beginnen, dan is de Mini Kompas Cursus daarvoor gemaakt. Zeven opdrachten in zeven dagen, elke dag een mail en een kwartier werk, plus een werkboek dat je houdt. Je zoekt uit waar het in je werk precies knelt, wat je nodig hebt om weer voldoening te voelen, en of je kunt blijven of beter kunt vertrekken. Geen lijstjes en geen open deuren, want die heb je al gehad.

Veelgestelde vragen

Ik heb al een traject gehad. Waarom zou dit anders zijn?

Omdat de meeste trajecten stoppen bij je profiel. Ze brengen in kaart wie je bent en welke functies daarbij horen, en dat is nuttig. Wat er daarna gebeurt, is het punt. Zodra je een echte vacature openklikt en gaat rekenen wat je zou verdienen, wie je collega’s worden en of je het aankunt, komen de zinnen waarmee je jezelf tegenhoudt. Op dat moment heb je iemand nodig die vraagt waar die zin vandaan komt, want zelf hoor je hem allang niet meer.

Ben ik dan bezig met therapie?

Nee, en ik ben ook geen psycholoog. Het gaat om overtuigingen die over je werk gaan. “Ik kan geen nee zeggen.” “Ik ben te oud.” “Ik ga er financieel op achteruit.” Zulke zinnen kun je narekenen of navragen bij iemand die dat werk doet. Meestal klopt de helft en is de andere helft op te lossen.

Wat als mijn overtuiging gewoon klopt?

Dan weet je precies hoeveel het per maand scheelt, en kun je beslissen of je dat ervoor over hebt. Dan is het een bedrag geworden in plaats van een angst.

Ik heb al vaker gedacht dat ik het wist en dan zakte het weer weg.

Dat is precies wat er gebeurt als je bij het inzicht stopt. Een inzicht waar je niets mee doet, is over twee weken weggezakt. Wat helpt, is één concrete stap met een datum erachter.

Kan mijn werkgever dit betalen?

Vaak wel. Een groot deel van de mensen die ik begeleid gebruikt het opleidings- of ontwikkelbudget. Ik kan je vertellen hoe je dat gesprek voert.

Wil je weten waar het bij jou elke keer stopt?

Plan een gratis gesprek van drie kwartier. Je vertelt wat er speelt, ik stel de vragen die je jezelf niet meer stelt, en aan het eind weet je waar het bij jou vastloopt. Je zit daarna nergens aan vast.

Wil je eerst zelf lezen, download dan het gratis e-book 7 valkuilen die je grootste talenten blijken te zijn. Daarin lees je waarom de eigenschappen die je nu tegenhouden vaak precies je sterkste kanten zijn.